Meteen naar de inhoud

Natuurinclusieve agroforestry

Doel is een optimale omzet per ha te realiseren met benutting van zonne-energie, biodiversiteit en natuurlijke processen.  Daaraan dragen vooral houtige gewassen bij, die  zorgen voor optimale CO2 omzetting in voedsel voor organismen op en in de bodem, waardoor groei en biodiversiteit gestimuleerd worden.. En daardoor wordt een deel van omgezette CO2 langjarig vastgelegd. En daardoor kan de toename van de CO2 in de atmosfeer gereduceerd worden. De reductie van de CO2 toename en de ombuiging van afnemende biodiversiteit kunnen leiden tot regeneratie van het ecosysteem. 

In regeneratieve Agroforestry worden diverse soorten bomen en struiken toegepast, bij voorkeur in heggenland met daartussen stroken van kruidenrijk grasland of akkerbouw. Een breed voedselpakket van noten, fruit, groente, eieren, zuivel en vlees wordt geproduceerd en zoveel mogelijk afgezet in de circulaire streekeconomie. Naast voedsel worden ook hout, vezels en certificaten in de markt gezet. Middels certificaten kunnen regeneratieve boeren beloond worden voor hun bijdrage aan het regeneratieve proces. 

De productiekosten kunnen verlaagd worden door benutting van o.a. zon en biodiversiteit, door het sluiten van kringlopen en het beperken van reststromen. Na aftrek van kosten is het op meerdere bodemsoorten in Nederland (theoretisch) mogelijk voldoende te verdienen.

Verdienmodel kan bestaan uit verhoging van de omzet in:


Optimaal benutten van zonne-energie

Fotosynthese is de basis van de organische productie. Dat wil zeggen: hoe meer groen oppervlak en hoe minder kale grond, des te meer organische stofproductie. Dat is efficient in de voedselproductie, en andere producten en 'diensten'. De indicator voor de efficiëntie is de CO2-voetafdruk van een prductieproces.

De CO2-voetafdruk wordt bepaald door:

  • aantallen houtige planten per ha (i11)
  • de CO2-vastlegging op de bodem (i12) verminderd met CO2 uitstoot door gebruik fossiele energie (i13)
  • de CO2-vastlegging in de bodem (i22)
  • onttrekking van hout en vezels voor langjarige toepassingen, b.v. in de bouw (i52)

Op basis van de CO2-voetafdruk kunnen producenten het productieproces van voedsel, hout en vezels laten certificeren. Het aantal certificaten zal overeenkomen met de CO2-voetafdruk (in tCO2/ha/jaar), ofwel de netto langjarige CO2-vastlegging.


Optimaal benutten van zonne-energie

Fotosynthese is de basis van de organische productie. Dat wil zeggen: hoe meer groen oppervlak en hoe minder kale grond, des te meer organische stofproductie. Dat is efficient in de voedselproductie, en andere producten en 'diensten'. De indicator voor de efficiëntie is de CO2-voetafdruk van een prductieproces.

De CO2 voetafdruk wordt bepaald door:

  • aantallen houtige planten per ha (i11)
    • de CO2 vastlegging op de bodem (i12) verminderd met de CO2 uitstoot door gebruik fossiele energie (i13)
    • de CO2 vastlegging in de bodem (i22)
    • onttrekking van hout en vezels voor langjarige toepassingen, b.v. in de bouw (i52)

    Op basis van de CO2-voetafdruk kunnen producenten het productieproces van voedsel, hout en vezels laten certificeren. Het aantal certificaten zal overeenkomen met de CO2-voetafdruk (in tCO2/ha/jaar), ofwel de netto langjarige CO2-vastlegging.


Gezonde bodem

Bij de nulmeting wordt gekeken naar de pH en de nutriënten huishouding. Als die onder controle zijn, dan is er een basis voor langjarige CO2-vastlegging in de bodem; en dat betekent een toename van het bodemleven en dus van eiwitstructuren in schimmels en andere micro-organismen, die het bereik van de diepe wortelsystemen van bomen en struiken verder vergroten waardoor meer water en nutriënten binnen bereik komen. Toename van het bodemleven betekent ook meer diverse soorten bodemorganismen.

Bodem indicatoren

  • pH waarde (i21)
  • gemidelde CO2 vastlegging in de bodem (i22)
  • aantal soorten schimmels in de bodem
  • aantallen grotere bodemorganismen, b.v. wormen


Water vasthouden

Een bodem met een hoog koolstofgehalte houdt veel water vast. Daardoor ontstaat meer waterbergingscapaciteit en meer kans dat planten bij droogte kunnen overleven. Als toch irrigatie nodig is met name in de eerste jaren na aanplant, dan wordt gebruik gemaakt van waterbesparende druppelsystemen.

Voordelen

  • vermindering van verdroging en wateroverlast
  • minder gevoelig voor klimaatverandering
  • minder kosten voor beregening


Vergroten van biodiversiteit

Meer biodiversiteit leidt tot meer veerkracht in het ecosysteem.Invasieve en plaagbestrijdende soorten komen meer in balans met invasieve soorten. Daardoor krijgen invasieve soorten minder kans. Zo verbinden we voedselproductie met natuurbeheer, waarbij niet het ene ten koste gaat van het andere, maar beide profiteren.

Indicatoren van biodiversiteit op de bodem

  • aantallen spontane soorten organismen op de bodem, b.v. tellingen door natuurorganisaties (i41)
  • aantallen soorten natuurlijke vijanden en plaagbestrijders (i42)


Diverse teelten combineren

Door diverse teelten optimaal te combineren profiteren we van de natuurlijke interactie tussen bodemleven, planten en dieren. Dat maakt het voedselsysteem veerkrachtig.Het levert het een breed samengesteld voedselpakket op dat tegemoet komt aan de eisen van een gezond eetpatroon, met een goede balans tussen plantaardige en dierlijke eiwitten. Een deel van de producten wordt in de markt gezet en daarvan dienen de hoeveelheden gemeten te worden. De ontwikkeling van deze hoeveelheden geeft een indicatie over de effectiviteit van de eerder genomen maatregelen.

Meting van hoeveelheden marktproducten

  • voedselproducten van meerjarige gewassen (i51)
  • hout en vezel producten (i52)
  • voedselproducten van éénjarige gewassen (i53)
  • producten van de dierhouderijen: zuivel, eieren en vlees (i54)


Goede landschappelijke inpassing

De planning van productstromen en de landschapsinrichting worden bepaald door de bodem, de waterhuishouding, cultuurhistorie en de natuurwaarde van de plek. Samen met boeren wordt gewerkt aan een plan en een gebiedseigen ontwerp met een aantrekkelijke afwisseling van hagen, voedselbossen, graasweiden, kruidenrijke akkers en strokenteelt. Een mooi erf hoort daarbij. Elke streekboerderij is een uniek ‘voedsellandgoed’.

Voordelen

  • aantrekkelijk voor bezoekers en recreanten
  • passend in de omgeving
  • visitekaartje voor het bedrijf


De omzet in euro kan bestaan uit:

  • Voedselproducten van houtachtige en kruidachtige meerjarige gewassen (i71)
  • Hout en vezel producten, die op de makrt gebracht kunnen worden (i72)
  • Voedselproducten van éénjarige gewassen(i73)
  • Uitgifte van certificaten voor CO2-vastlegging en biodivers leven op en om de boerderij (i74)
  • grondgebonden omzet i71 + i72 + i73 + i74 uitgedrukt in euro/ha/jaar
  • Producten van de dierhouderijen: zuivel, eieren en vlees
  • overige activiteiten (i76 in euro/jaar)

  • Kosten kunnen verlaagd worden door minder fossiele energie toe te passen en het aantal arbeidsuren te beheersen. Kosten toegerekend aan grondgebonden omzet en dierhouderijen kunnen verlaagd worden door benutting van de ecosysteemdiensten (o.a. zon en biodiversiteit), door het sluiten van kringlopen en het beperken van reststromen.
    Na kosten aftrek kan de toegevoegde waarde (theoretisch) voldoende zijn om meer dan €30/uur te verdienen.


Lange termijn waardecreatie

Natuurlijke hulpbronnen worden niet uitgeput, maar aangevuld. Bewustzijn bij consumenten waar hun voedsel vandaan komt.

Voordelen

  • bijdrage aan veerkracht van het ecosysteem
  • grotere betrokkenheid van consumenten
  • duurzaam perspectief voor toekomstige generaties


Planning, monitoring en kennisdeling

De unieke combinatie van de boer op de boerderij wordt in beeld en in kaart gebracht, door de visie van de boer te bespreken en door een nulmeting. Aan de productstromen uit de boerderij-inrichting (cluster 6) worden waarden toegekend en in de markt gezet Streefwaarden worden ontwikkeld die (op termijn) tot een voldoende arbeidsbeloning dienen te leiden.

Voordelen

  • optimaliseren van de bedrijfsvoering
  • Kennisdeling en kennisontwikkeling
Bedrijfsmatige organisatie Ecologische basis
Zon
Bodem
Water
Biodiversiteit
Teelten
Landschap
Exploitatie
Waardencreatie
Monitoring