Efficiënte arbeidsorganisatie

Efficiënte arbeidsorganisatie

In agroforestry doet vooral de natuur het werk. Toch zijn streekboerderijen relatief arbeidsintensief omdat er op kleinschalige wijze veel verschillende producten worden geteeld en verwerkt. Dat vraagt om een efficiënte arbeidsorganisatie.

In de industriële landbouw is menselijke arbeid een kostenpost die geminimaliseerd moet worden: door mechanisatie, schaalvergroting, specialisatie en automatisering. En door inzet van laagbetaalde seizoenswerkers. Dat heeft ons goedkoop voedsel gebracht, maar wel ten koste van de zo belangrijke balans tussen mens en natuur.

In agroforestry maken we optimaal gebruik van het productieve vermogen van de natuur, door een grote oppervlakte groen en een levende bodem. Dat betekent minder kosten: we hoeven niet elk jaar overal te ploegen, te zaaien, te mesten, te beregenen en gif te spuiten. Toch is de arbeidsplanning complex vanwege de grote diversiteit aan gewassen, de kleinschalige dierhouderij en de tijd die gaat zitten in de eigen verwerking en vermarkting van de producten. Het runnen van een streekboerderij is zeker geen lopende band werk. De ondernemer moet een echte duizendpoot zijn en houden van een uitdaging. Juist door veel zelf te doen en de natuur te benutten, kan de streekboer een eerlijk product leveren met een eigen verhaal. Daarmee is een zeer rendabele exploitatie mogelijk. Berekend is dat een streekboerderij van ca. 25 ha voldoende omzet genereert voor 2 à 3 fte’s.

Een streekboer werkt met de seizoenen mee: de samenstelling van de voedselabonnementen verandert voortdurend en is afhankelijk van de oogst. Dit vraagt ook iets van de consumenten, zij moeten leren dat niet alles altijd beschikbaar is. Dit geldt overigens minder voor de zuivel. De consumenten werken actief mee aan korte ketens door de producten zelf af te halen op een afhaalpunt in de buurt. Lege flessen van de zuivelproducten worden daar teruggebracht. Ideaal zou zijn als ook het gft-afval als compost weer teruggaat naar het bedrijf, maar dat is qua hygiëne en logistiek nog te ingewikkeld. Wellicht in de toekomst. Het opbouwen van binding met de consumenten is een niet te onderschatten onderdeel van het werk. De streekboer moet goed kunnen communiceren!

Het werk verandert ook van jaar tot jaar: in de eerste jaren gaat veel aandacht uit naar de selectie, aanplant en verzorging van de gewassen. Na circa vijf jaar gaan het oogsten en verwerken van alle noten en vruchten meer tijd kosten. Omdat hier nog niet zo veel ervaring mee is, moet veel geïnvesteerd worden in de ontwikkeling van nieuwe technieken en producten. Vanwege de grote diversiteit aan gewassen moeten oogstmachnies bijvoorbeeld multi-inzetbaar zijn. Voor de verwerking, verpakking en distributie van bijzondere producten, zoals de voedselbosmuesli van BoerInNatuur, zoeken we samenwerking met andere bedrijven. Deze producten worden ook buiten de vaste voedselabonnementen afgezet.

De effecten van de werkzaamheden worden continu gemonitord, zowel ecologisch als economisch. Op basis daarvan bespreken streekboer en Fonds gezamenlijk de bedrijfsrisico’s en stellen we gezamenlijk prioriteiten ten aanzien van de inzet van arbeid en mid- delen.

werkbezoek
Communicatie is een belangrijk onderdeel van het werk van een streekboer.
Oogstmachine
Oogstmachine voor de honingbes in actie